Raksha bandhan History: જાણો શું છે રક્ષાબંધનનો ઇતિહાસ, રક્ષાબંધનનો મહત્વ અને કેમ મનાવવામાં આવે છે રક્ષાબંધન, રાખડીની વિશેષતા, રક્ષાબંધનનો તહેવાર દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનાની પૂર્ણિમાએ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેનો તેમના ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધે છે અને તેમને મીઠાઈ ખવડાવે છે. ભાઈ તેની બહેનને રક્ષા કરવાનું વચન આપે છે. રક્ષાબંધનનો ઇતિહાસ,
દર વર્ષે શ્રાવણ માસની પૂર્ણિમાના દિવસે રક્ષાબંધન ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેન ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધે છે અને તેના સમૃદ્ધ જીવનની કામના કરે છે અને ભાઈ તેની બહેનની રક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા લે છે. આ વખતે રક્ષાબંધન 30 ઓગસ્ટ, બુધવારે ઉજવવામાં આવશે.
રક્ષાબંધનનો તહેવાર દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેનો તેમના ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધે છે. તે તેમને મીઠાઈ ખવડાવે છે. બીજી બાજુ, ભાઈઓ પાસેથી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તેઓ તેમની બહેનોની રક્ષા કરે. તેમને વિશ્વની તમામ બુરાઈઓથી બચાવો.
આ તહેવાર ભાઈ અને બહેનના અતૂટ પ્રેમ અને સમર્પણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. લોકો આ તહેવારની તૈયારીઓ અગાઉથી જ શરૂ કરી દે છે. બજારો રંગબેરંગી રાખડીઓથી શણગારેલી જોવા મળે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ તહેવાર શા માટે ઉજવવામાં આવે છે? તેનો ઈતિહાસ શું છે? ચાલો અહીં જાણીએ.
રક્ષાબંધનના પાછળની કહાની
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, એકવાર પાંડવોએ ભગવાન કૃષ્ણને રાજસૂય યજ્ઞ માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેમના અતિથિઓમાંના એક શ્રી કૃષ્ણના પિતરાઈ ભાઈ શિશુપાલ પણ હતા. આ દરમિયાન શિશુપાલે ભગવાન કૃષ્ણનું ઘણું અપમાન કર્યું. જ્યારે તે ખૂબ વધી ગયું તો ભગવાન કૃષ્ણ ગુસ્સે થયા.
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ શિશુપાલને ખતમ કરવા માટે તેમનું સુદર્શન ચક્ર છોડી દીધું. પરંતુ જ્યારે ચક્ર શિશુપાલનું માથુ કાપીને પછી ભગવાન કૃષ્ણ પાસે પાછું ફર્યુ, ત્યારે તેની તર્જની આંગળીમાં ઊંડો ઘા થયો.
દ્રૌપદીને આપ્યુ વચન
દ્રૌપદીએ ભગવાન કૃષ્ણની આંગળી જોઈ અને તેની સાડીમાંથી એક ટુકડો ફાડીને ભગવાન કૃષ્ણની આંગળી પર બાંધી દીધો. દ્રૌપદીનો સ્નેહ જોઈને ભગવાન કૃષ્ણ ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા અને તેમણે દ્રૌપદીને વચન આપ્યું કે તે દરેક પરિસ્થિતિમાં હંમેશા તેની સાથે રહેશે અને હંમેશા તેની રક્ષા કરશે.
રક્ષાબંધનનો ઇતિહાસ
પૈરાણિક કથા અનુસાર એકવાર ભગવાન વિષ્ણુએ વામન અવતાર લીધો હતો. આ દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુએ વામન અવતારમાં અસુરોના રાજા બલી પાસેથી ત્રણ પગની જમીન દાનમાં માંગી હતી. આ માટે રાજા બલિ સંમત થયા. જ્યારે વામને પહેલા જ પગલે ધરતી માપી લીધી ત્યારે રાજા બલિ સમજી ગયા કે તે પોતે ભગવાન વિષ્ણુ છે. રાજા બલિએ ભગવાનને પ્રણામ કર્યા. ત્યારબાદ રાજા બલિએ પોતાનું માથું વામનને આગળનું પગલું ભરવા માટે આપ્યું. આનાથી ભગવાન ખૂબ પ્રસન્ન થયા.
ભગવાને રાજા બલિને વરદાન માંગવા કહ્યું. અસુર રાજ બલિએ એક વરદાનમાં ભગવાન પાસે તેમના દ્વાર પર ઊભા રહેવા માટે વરદાન માંગ્યું. આ કારણે ભગવાન પોતાના વરદાનમાં ફસાઈ ગયા. આવી સ્થિતિમાં માતા લક્ષ્મીએ નારદ મુનિની સલાહ લીધી. માતા લક્ષ્મીએ રાજા બલીને રાખડી બાંધી અને ભગવાન વિષ્ણુને ભેટમાં માંગી લીધા.
રાખડીનો ઇતિહાસ
એક સમયે દેવતાઓ અને રાક્ષસો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું યુદ્ધમાં હાલના પરિણામ રૂપે યુદ્ધમાં દેવતાઓ એ તેમનો સતાવાર લખાણ ગુમાવ્યું પોતાનું રાજ્ય પાછું મેળવવા ઇચ્છતા દેવરાજ ઈન્દ્રએ દેવગુરુ બૃહસ્પતિ ની મદદ માટે પ્રયાસ શરૂ કર્યો તે પછી ભગવાન ગુરુ બૃહસ્પતિ શ્રાવણ મહિનાની પૂર્ણિમા નિ સવારે નિચેના મંત્ર સાથે રક્ષા વિધાન કર્યું હતું
ૐ येन बद्धो बलि राजा दानवेन्द्रो महाबलतेन तवामपी बधनामी रक्षे मां चल मां चल
ઇન્દ્રાણીએ આ પુંજા માંથી નિકળેલ સૂત્ર ઇન્દ્રના હાથ માં પર બાંધી દીધું જેના કારણે ઇન્દ્રને યુદ્ધમાં વિજય મવ્યો અને તમનો ગુમાવેલો રાજ પાઠ ફરીથી મળ્યો તયાથી રક્ષાબંધનનો ઉત્સવ ઉજવવા માંડ્યો
રાખડીની વિશેષતા
રક્ષાબંધનનો તહેવાર ખાસ કરીને ભાવનાઓ અને સંવેદનાઓનો તેહવાર હોય છે એક બંધન જે બે લોકોને પ્રતીક દોરા સાથે જોડે છે રક્ષાબંધન રક્ષણ આપવાના વચન નું પ્રતિક છે તેહવાર નું મહત્વ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે તે. ભાઇ - બહેનના સંબંધોને મજબૂત બનાવે છે આ રાખડીનો દોરો પવિત્ર માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ભાઇને તેની બહેનને કરેલા વચનને યાદ અપાવે છે કે તે મુત્યુ સુધી રક્ષા કરશે.
આ દિવસે બ્રાહ્મણો જનોઇ બદલે
જનોઇ ઉતારી તેની જગ્યાએ નવિ જનોઇ ધારણ કરે છે શાસ્ત્રો અનુસાર જનોઈને ધારણ કરનારની રક્ષા કરે છે સાથે સાથે ધારણ કરનારને નમ્ર બનાવે છે જનોઇ અંગેના નિયમો જે બ્રાહ્મણો પાળે છે તેની રક્ષા જનોઇ કરેજ છે
જનોઇ એ ત્રણ ત્રણના જુથમાં ગુથેલા નવ તાંતણા હોવાથી ત્રિસૂત્રી પણ કેહવાયછે જે રુગવેદ યજુર્વેદ અને અથર્વવેદનૂ પ્રતીક છે
સમાજમાં સ્ત્રીઓ પ્રત્યે સન્માન વધે અને તેમનું રક્ષણ થાય એ આ તેહવારનો મુખ્ય હેતુ છે આપણાં શાસ્ત્રોનું માનીએ તો પોતાની પત્ની સિવાયની તમામ સ્ત્રીઓ બહેન સમાન ગણવી એટલે જ તો કહેવાયું છે ને કે જ્યાં સ્ત્રીઓ પુજાય છે ત્યાં દેવતાઓ નિવાસ કરે છે
Leave a Reply